Bronfeit

De praktijkcheck kijkt verder dan één gesprek

Pharos beschrijft een praktijkcheck van begrijpelijkheid, toegankelijkheid en inclusie. De voorbereiding bestaat uit een vragenlijst en een gesprek met de contactpersoon. Tijdens het bezoek kijken ervaringsdeskundigen en een adviseur onder meer naar het gebouw, de communicatie, telefoonmenu’s, formulieren, website en patiëntenportaal. Na afloop volgen adviezen en later een evaluatie.

De LHV-toolkit Laaggeletterdheid bevat een observatiechecklist voor de huisartsenpraktijk. Die vraagt het team de praktijk vanuit het perspectief van een laaggeletterde patiënt te doorlopen. De checklist noemt telefoon en website, entree, schriftelijke informatie en praktijkorganisatie. Zij vraagt bijvoorbeeld of de balie vindbaar is en of hulp wordt aangeboden bij een eerste formulier.

Praktijkkeuze

Kies één concrete patiëntenroute voor de eerste toets

Begin met een herkenbare route, zoals een nieuwe patiënt die een afspraak wil maken en voor het eerst de praktijk bezoekt. Verzamel de informatie die deze patiënt onderweg tegenkomt: telefonische keuzes, webtekst, formulier, bevestiging, bewegwijzering en aanmeldinstructie. Gebruik fictieve gegevens voor de oefening.

Laat een huisarts, assistent en praktijkmanager dezelfde route doorlopen en hun waarnemingen vergelijken. Betrek waar mogelijk iemand met ervaringskennis. Noem een eigen interne rondgang geen uitgevoerde Pharos-praktijkcheck wanneer die dienstverlening niet heeft plaatsgevonden. De externe check en de eigen voorbereiding hebben ieder een herkenbare status.

Praktijkkeuze

Leg vast waar de patiënt moet handelen of kiezen

Vraag bij iedere stap wat de patiënt nu moet doen en hoe dat uit de informatie blijkt. Is herkenbaar welk nummer of contactmoment bedoeld is? Weet iemand of een formulier vooraf nodig is, waar hulp gevraagd kan worden en of aanmelding aan de balie wordt verwacht? Let ook op verschillen tussen de telefonische uitleg en wat op papier staat.

Beschrijf het gevonden knelpunt concreet. Niet: de website is ingewikkeld. Wel: de bevestiging noemt een andere ingang dan de praktijkpagina, of het formulier gebruikt een term zonder uitleg. Maak onderscheid tussen een onduidelijke tekst, een onlogische processtap en een ontbrekende mogelijkheid om hulp te vragen.

Praktijkkeuze

Organiseer hulp zonder de balie ermee te overvallen

Spreek af wie een patiënt kan helpen als lezen of invullen niet lukt en hoe die hulp binnen het dagelijkse werk wordt georganiseerd. Laat de assistent weten welke ondersteuning zelf kan worden gegeven en welke vraag naar een andere collega gaat. Een bordje dat hulp aanbiedt werkt pas als iemand beschikbaar is om die vraag op te pakken.

Kies voor een passende plek wanneer een formulier persoonlijke gegevens bevat. Geef de patiënt gelegenheid zelf te vertellen welke hulp nodig is; een moeite met formulieren is geen diagnose en zegt niet automatisch iets over iemands moedertaal. Tolkinzet of een zorginhoudelijke vraag volgt zo nodig de eigen professionele route.

Praktijkkeuze

Verdeel het herstel over de juiste verantwoordelijken

Maak van de bevindingen een korte verbeteropdracht. De verantwoordelijke voor de praktijkwebsite kan een fout contactgegeven herstellen, de praktijkmanager kan een aanmeldstap verduidelijken en een zorgprofessional beoordeelt een inhoudelijke instructie. Benoem wie het besluit neemt als een wijziging meer tijd of middelen vraagt.

Plan ook het werk om oude formulieren of bevestigingsteksten te vervangen en collega’s te informeren. Anders kan een nieuw formulier naast een verouderde balievoorraad blijven bestaan. Laat één contactpersoon bijhouden welke versie wordt gebruikt en welke drempels nog op beoordeling wachten. Dit is onze redactionele werkverdeling, geen voorgeschreven format.

Duiding

Controleer de route opnieuw na de aanpassing

Laat iemand de gekozen route opnieuw doorlopen met de gewijzigde informatie. Controleer niet alleen of een nieuwe tekst is geplaatst, maar of de volgende stap nu zonder extra uitleg vindbaar is. Bespreek met het team wat nog spaak loopt en pas gericht aan. Plan een nieuwe toets wanneer bijvoorbeeld entree, telefoonmenu of aanmeldwerkwijze verandert.

Deze routecheck is geen certificering en bewijst niet dat iedere patiënt zonder ondersteuning uit de voeten kan. De Pharos-pagina beschrijft de actuele werkwijze van zijn praktijkcheck; de LHV-observatiechecklist is een hulpmiddel zonder zichtbare actualisatiedatum in het geraadpleegde document. Gebruik beide als vertrekpunt voor de eigen verbeteropdracht, niet als nieuwe wettelijke eisenlijst.

Voor de praktijk

Controlelijst

  • Eén concrete patiëntenroute is van begin tot eind bekeken.
  • Telefoon, webinformatie, formulier en ontvangst spreken elkaar niet tegen.
  • Ervaringskennis is betrokken of het ontbreken daarvan is zichtbaar.
  • Hulp bij lezen of invullen heeft een uitvoerbare contactroute.
  • Iedere gekozen verbetering heeft een eigenaar en beschikbare tijd.
  • De aangepaste route is opnieuw getest met de werkelijk gebruikte informatie.
Bronnen

Primaire en gezaghebbende bronnen

  1. Pharos-praktijkcheck — voorbereiding, patiëntenroute en evaluatie; geraadpleegd 16 november 2026Pharos
  2. Toolkit Laaggeletterdheid — praktijkteam en hulpmiddelen; geraadpleegd 16 november 2026Landelijke Huisartsen Vereniging
  3. Checklist Observaties in de huisartsenpraktijk — twee pagina’s, geen zichtbare actualisatiedatum; geraadpleegd 16 november 2026Landelijke Huisartsen Vereniging

Bronnen zijn geraadpleegd op 16 november 2026. Een cao, regeling of overheidsinstructie kan later wijzigen. Controleer bij een individueel besluit altijd de actuele brontekst.